Voor de grootschalige versterkingsopgave in Uithuizen voldoen veel woningen niet meer aan de geldende veiligheidsnormen. Woningen worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Woningbouwvereniging Goud Wonen schreef samen met Rizoem een architectenselectie uit voor fase 1B, met als doel niet alleen de kwaliteit van de nieuwbouw te waarborgen, maar ook de huidige bewoners actief te betrekken bij de vormgeving van hun nieuwe thuis.

De opgave omvat de sloop-nieuwbouw van vijfentwintig eengezinswoningen aan de Wilgenhof in Uithuizen. De huidige Wilgenhof heeft een bijzonder straatprofiel: aan de ene zijde staan lange rijen hoge eengezinswoningen, terwijl aan de overzijde bungalows van één laag met een plat dak staan.

In het stedenbouwkundige plan wordt de ingezette route van fase 1A doorgezet. De nieuwe woonblokken worden haaks op de wegrichting geplaatst, waardoor de straat transformeert van een harde, lange en gesloten gevelwand naar een opener straatbeeld met vier kopgevels en zicht op het groene tussengebied met een wadi.

Die ogenschijnlijke verbetering, met meer ruimte, licht en uitzicht voor de bewoners van de bungalows, valt of staat met de kwaliteit van de kopgevels en de vormgeving van de erfafscheidingen. In de kopgevels voegen we daarom ramen toe, zodat er letterlijk ogen op de straat ontstaan. Maar we vonden dat niet genoeg.

We wilden de bewoners van de bungalows, die inmiddels al jarenlang de versterking van hun wijk meemaken en hun omgeving steeds verder zien veranderen, iets teruggeven. Een cadeautje. Dat cadeautje bestaat uit een groene wand die de overgang tussen de nieuwe woningen en de bestaande bungalows verzacht en gedurende het jaar steeds van karakter verandert. Een wit metalen framework is op afstand van de metselwerkgevel gemonteerd, zodat zowel de gevel als de beplanting goed bereikbaar blijft voor onderhoud. Het framework loopt door over de erfafscheidingen van de achtertuinen, waar deze met licht geperforeerde platen zijn dichtgezet. Samen met een lokale hovenier zijn zorgvuldig verschillende bloeiende slingerplanten geselecteerd. Deze zullen in de komende jaren het framework begroeien en zorgen voor een steeds groener en kleurrijker beeld.

Typologisch worden de aanwezige gezinswoningen vervangen door tien levensloopbestendige woningen en twaalf eengezinswoningen. De levensloopbestendige woningen bevinden zich aan de zuidzijde van de straat en zijn georganiseerd in blokken van drie of vier woningen met één laag en een kap. De eengezinswoningen bestaan uit twee lagen met een kap en staan aan de noordzijde van de straat, waar deze afbuigt en aansluit op de Wilgenbos.

Ook in de materialisering zoeken de nieuwe woningen aansluiting bij de bestaande wijk. De metselwerkkleuren volgen het kleurverloop dat in Uithuizen al aanwezig is. Rond het centrum aan de Hoofdstraat-West bepalen roodbruine tinten het beeld, terwijl richting het zuiden, aan de J.F. Kennedylaan, steeds warmere gele tinten verschijnen.

De nieuwe blokken aan de Wilgenhof zetten dit kleurverloop voort en verbinden zo de verschillende delen van de wijk. De roodbruine blokken aan de noordzijde sluiten aan op de bruine metselwerkkleuren van de Wilgenbos. De oranjerode blokken vormen de overgang in het tussengelegen park. Aan de zuidzijde, bij de tweede nieuwe groenzone, sluit een donkergeel blok het kleurenspectrum af.

Zo is de nieuwbouw niet ontworpen als een verzameling losse woningen, maar als een nieuwe schakel in de bestaande wijk: ruimtelijk, sociaal en in kleur verbonden met wat er al is.

Ook in de architectuur maken we op blokniveau onderscheid. Op stedenbouwkundig belangrijke plekken trekken we de kopgevels omhoog, waardoor de blokken zich nadrukkelijker naar de straat en de omgeving richten. Aan de zijde van het binnengebied kiezen we juist voor een lager en meer ontspannen beeld met een dakoverstek.

Het kleurenpalet van de kozijnen en voordeuren sluit aan op de kleuren van de Wilgenbos, maar krijgt binnen ieder blok een eigen toon en intensiteit. Door dit palet breed in te zetten, voegen we kleur en variatie toe aan het voorheen ingetogen kleurbeeld van de wijk en geven we de woningen een warm en vrolijk karakter. Daarmee willen we laten zien dat sociale woningbouw niet alleen functioneel en betaalbaar kan zijn, maar ook aandacht, kleur en architectonische uitstraling verdient.

Waar fase 1B in veel opzichten voortbouwt op fase 1A Wilgenbos, krijgt het project ook een eigen architectonische identiteit. Op detailniveau introduceren we betonnen luifelbanden boven de entrees. Een zwarte sortering bakstenen zorgt voor een subtiel teruggemetseld lijnenspel in het gevelbeeld. De positie van de huisnummers en beldrukkers, de geïntegreerde buitenlamp in het metselwerk en de vlaggenmasthouders maken de entreezone persoonlijk en zorgvuldig af.

Verschillende metselwerkverbanden, zoals wild- en tegelverband, verwijzen naar voorbeelden van de Groninger variant van de Amsterdamse School in Uithuizen en naar de rijk vormgegeven woningen van dorpsarchitect Berend Jager. De aluminium bakgoten en hemelwaterafvoeren zijn, evenals de dakpannen en zonnepanelen, antraciet uitgevoerd en vormen zo één rustig geheel.

Bij oplevering is het groen nog niet op volle sterkte; de groene wand moet letterlijk nog groeien. Juist daarin zit de kracht van het plan: de wijk krijgt de komende jaren steeds meer kleur en karakter.

Bronnen luchtfoto: Google maps