De Fellingen
Ferbining Fellingen
JAAR2023
TYPEEuropese aanbesteding
OPDRACHTGEVERGemeente Leeuwarden
SAMENWERKINGExplorius, Nijhuis, Echo Urban Design, VdP Architecten
VISUALISATIESVivid Vision
De Fellingen maakt deel uit van de nieuwe wijk Middelsee, vlakbij de binnenstad van Leeuwarden. De buurt ligt op maar tien minuten fietsen van station Leeuwarden en direct aan het oude Zeeboezemlandschap, ingeklemd tussen de parkachtige groene ring en de doorgaande fietsroute naar het centrum. Door de ruime voorzieningen direct in de omgeving en de groene verbindingen met de binnenstad en de omliggende wijken, is De Fellingen een aantrekkelijke plek, waar verbinding een glansrol verdient. Ferbining Fellingen verbindt mensen onderling, mens en natuur, maar sluit bovendien goed aan op zijn omgeving: de fiets- en looproutes worden verbonden, de binnentuinen worden geïnspireerd op de hiemtuinen in Leeuwarden en de stedenbouw reageert op de oude bestaande boerderijen en bomen in de omgeving.
Wonen in een sociaal duurzame buurt
In de nieuwe wijk staan bewoners en hun dagelijkse leven centraal. Met hen samen bouwen we aan een sociaal duurzame buurt. Daartoe bieden we in de eerste plaats de ruimtelijke voorwaarden voor bewoners om elkaar te leren kennen, op te zoeken en te helpen. Als onderdeel van een buurtgemeenschap kunnen bewoners zowel binnenshuis als erbuiten samen van de buurt een thuis maken. Dankzij de inzet van zogeheten persona’s sluiten we in ons ontwerp ook op andere manieren optimaal aan bij de behoeften en verlangens van de toekomstige gebruikers en kunnen we de beoogde sociale cohesie en eigenaarschap bevorderen.
Wonen tussen stad en park, steen en groen
Ferbining Fellingen is wonen en leven tussen Stad en Park, tussen steen en groen, met de omzoming door uitbreidingswijken en het stoere Friese polderlandschap als belangrijke aanknopingspunten. Het groene landschap vormt de onderlegger waarop we bouwen, de nieuwe groenblauwe dooradering versterkt onze visie.
Vanuit het noorden sijpelt het stedelijke karakter van Leeuwarden in de openbare ruimte door. De wegen zijn hier rechter, de bomen staan in rijen, er is meer gecultiveerd groen, zowel in rijke plantenvakken als in gevarieerde gevelbegroeiing. De woonblokken zijn wat groter met langere rechte gevelwanden, platte daken en uitnodigende Delftse stoepen.
Vanuit het Redbadpark kruipt de natuur juist de buurt in. Paden slingeren tussen de weelderige beplanting, bomen staan losjes gegroepeerd en de oevers van de watergangen zijn rijkelijk begroeid. De openbare ruimte is hier losser ingericht en sluit naadloos aan op de groene identiteit van de Hooiwegen. Het straatbeeld biedt meer schuine kappen en de woningen, met hun veranda’s en voortuinen, geven aan het park en de groene routes een speels beeld.
Wonen in diversiteit
Met de nieuwe wijk scheppen we een omgeving waar mensen, in al hun diversiteit, zich thuis kunnen voelen en prettig met elkaar samen kunnen leven in hechte gemeenschappen. We bieden een grote variatie aan plezierige woonplekken, evenredig verdeeld over het gehele plan: overal in Ferbining Fellingen kun je als bewoner een fijne, zorgvuldig en met rijke details in de architectuur ontworpen woning vinden. Collectieve voorzieningen zijn er bovendien goed ingebed en de openbare ruimte past dankzij haar gevarieerde inrichting bij de uiteenlopende behoeften van de bewoners, van collectieve hoven (de hiemtuinen), overgangzones, autoluwe straten en -vrije erven tot een buurtpark en een plein. Met de auto uit beeld als primair vervoersmiddel, krijgen aantrekkelijke, groene en veilige voetgangers- en fietsverbindingen letterlijk ruim baan.
Ontwerpen voor iedere vorm van sociaal contact
Het vormen van een buurtgemeenschap is een sociale aangelegenheid. Toch zal niet elke bewoner van de wijk op ieder moment open staan voor (eenzelfde mate van) sociaal contact.Om goed te begrijpen wie er straks in de buurt komen komen, wat zij verlangen en wat zij ruimtelijk nodig hebben, ontwikkelden we de opgave zeven persona’s op basis van onderzoek en interviews. Iedere persona (een fictieve karakterbeschrijving, waarin één specifieke behoefte centraal staat) representeert de werkelijke gedeelde behoefte van een groep toekomstige bewoners en maakt het mogelijk om door de ogen van die groep naar een buurt te kijken. Zo zullen hier straks mensen wonen, die zich meer aangetrokken voelen tot de Leeuwarder binnenstad (de stadspionier) of die graag buurtactiviteiten organiseren (de organisator). De ene behoefte sluit de ander niet uit. De stadspionier kan immers ook graag bij een buurtfeestje aansluiten.
Een rijke, eigentijdse en passende beeldtaal
Waar de laatste decennia veel nieuwe buurten gebouwd zijn met historische Friese dorpen en steden als inspiratiebron, krijgt Ferbining Fellingen een nieuwe beeldtaal: modern, hedendaags, maar ook herkenbaar. Zo zie je, als je een rondje door Leeuwarden maakt, veel gele en rode baksteen. Ook vallen details en ornamenten in de architectuur op. Het door Willem Cornelis de Groot ontworpen Fries Landbouwmuseum, een prachtige oude boerderij direct naast de nieuw buurt, heeft deze kenmerken eveneens. Deze kleuren en details laten we terugkomen in Ferbining Fellingen: niet door de architectuur te kopiëren, maar door er op blokniveau nieuwe, eigentijdse patronen en metselwerkverbanden mee te maken. Op basis van ouderwets vakmanschap, dat wel.
Accenten en hoekoplossingen
In het plan besteden we veel aandacht aan de verschillende hoekoplossingen. In het beeldkwaliteitsplan worden drie soorten oplossingen aangereikt in relatie tot zichtbaarheid en impact van de plek. Dit is een leidend principe in Ferbining Fellingen geworden: juist de hoeken verbinden de verschillende plekken met elkaar en zijn herkenningspunten voor de toekomstige bewoner en bezoeker. Hier verbijzonderen we architectuur in ontwerp en met gevelafwerking/-vergroening. De hoekoplossingen uit het BKP hebben we doorvertaald naar een serie koppen volgens dezelfde hiërarchie.