Aan de Onnemaweg in Zandeweer zal in het kader van de versterkingsopgave gewerkt worden aan een vernieuwingsslag. Het gaat hierbij om een ingreep die noodzakelijk is om de woningen toekomstbestendig en veilig te maken. In totaal omvat de gehele versterkingsopgave in Zandeweer dertig huurwoningen. Deze woningen worden, afhankelijk van hun staat, versterkt of vervangen door nieuwbouw. In deze fase richt het project zich specifiek op een aantal woningen aan de Onnemaweg. Het gaat om twee twee-onder-een-kapwoningen en een rij van vijf aaneengesloten woningen. Deze woningen worden gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw die beter aansluit bij de huidige kwaliteitseisen en woonbehoeften. In de plaats daarvan komen er vier twee-onder-een kapwoningen terug. Daarbij is bewust gekozen voor een mix van woningtypen die aansluit bij verschillende doelgroepen. Zo komt er één blok met twee levensloopbestendige woningen, die geschikt zijn voor bewoners die gelijkvloers willen wonen en voorbereid willen zijn op de toekomst. Daarnaast worden er drie blokken gebouwd met in totaal zes ruime gezinswoningen, die voorzien in de behoefte van gezinnen aan comfortabele woonruimte. Met deze aanpak wordt niet alleen de veiligheid en duurzaamheid van de woningen verbeterd, maar wordt ook gezorgd voor een gevarieerd en toekomstgericht woonaanbod voor de bewoners van Zandeweer.

De locatie van de woningen aan de Onnemaweg ligt aan de oorspronkelijk historische route van voormalige Borg Scheltkema-Nijenstein (gesloopt in 1812) en de Onnemaborg (gesloopt in 1805). Aan deze route ontstond de eerste bebouwing aan de Hoofdstraat en de Poelweg, waar een kleine korrel met lage gootlijn en -kap het bebouwingsbeeld kenmerkt. De uitbreidingswijk die in de jaren zeventig aan het eind van de Hoofdstraat en aan de Onnemaweg werden gerealiseerd wijken af van dit bebouwingsbeeld door de grotere schaal en lengte van de blokken. De sloop- nieuwbouwopgave van Goud Wonen geeft de mogelijkheid om het historische lint te herstellen en aan te sluiten bij de maat en schaal van de bebouwing van het dorp.

Bij het ontwerp van de woningen wordt een diversiteit in woonprogramma gevraagd, namelijk levensloopbestendige- en gezinswoningen. In het oorspronkelijke stedenbouwkundige plan is het lange blok met rijwoningen vervangen door twee-onder-één kapwoningen. Doordat de plattegronden moeten voldoet aan de huidige eisen van de woonstandaarden worden de nieuwe blokken groter en hoger. Met de kaprichting evenwijdig aan de weg en een spiegeling (van de plattegronden) in het gevelbeeld sluiten de woningen niet goed aan bij de schaal van de woningen in het dorp. Een referentie naar de oude pastoriewoning in het dorp bood uitkomst. We hebben gekeken hoe we door het draaien van een deel van de kap en met kleine aanpassingen in het gevelbeeld de woningen het karakter konden geven van vrijstaande woningen.

Juist door de kaprichtingen op het oog willekeurig te laten verspringen sluit het nieuwbouwplan goed aan op de organisch gegroeide context. Daarnaast laten we de nieuwe blokken in de gevellijn verspringen waardoor het zich niet openbaart als een strak geplande nieuwbouwontwikkeling. De blokken reageren ieder op hun eigen wijze op de context, zo vormt de levensloopbestendige woning een nieuwe poort samen met twee andere kopgevels richting de entree van de straat Frederiksoord. De twee middelste blokken vormen een symmetrisch beeld komend vanaf de tegenoverliggende begraafplaats en maakt het laatste blok een vriendelijk gebaar naar de buren door de goot daar laag te houden.

Door voor de uitstraling van e architectuur een Groninger rode baksteen en een oranjerode dakpan te kiezen krijgen de blokken een herkenbaar en vriendelijke uitstraling passend bij de oude dorpskern. Raamopeningen zijn functioneel en geven de achterliggende functies prijs. Verwijzingen naar een trasraam of plint is op een moderne manier speels weergegeven door een donkere voeg toe te passen in het onderste gedeelte van de woningen. Schoorstenen met betonnen afdekkers, betonnen raamdorpelstenen en een betonelement boven de entree verwijzen naar kenmerkende details uit het dorp en maken het tot een robuust geheel, terwijl de bewoners in het participatietraject gekozen hebben om de deuren en vensters in een oud-groene kleur uit te voeren.

Bronnen: luchtfoto: GoogleMaps, Onnemaborg: nazatendevries.nl, pastoriewoning: Beeldbank Groningen